Defend Defenders

Vanuit ILO gister rechtstreeks doorgereden naar het hoofdkantoor van Defend Defenders, een pan-Afrikaanse organisatie die opkomt voor mensen die zich op een of andere wijze hard maken voor rechten van anderen. Dat kunnen individuele activisten zijn maar ook leden van activistische organisaties, journalisten of mensen die zich politiek over mensenrechten uitspreken.

Een hot item in Oeganda is momenteel natuurlijk de hele LHBTIQ+ wetgeving die nationaal en internationaal veel aandacht heeft gekregen. Uiteraard komt dit ook in het portfolio van Defend Defenders tot uitdrukking.

We zaten daar met zijn allen in de grote vergaderzaal op de derde verdieping van het Lotusgebouw. Hassan Shire, de oprichter en voorman van de club leidde de bijeenkomst waarin stuk voor stuk vertegenwoordigers van Defend Defenders aan het woord kwamen en vertelden over hun werkzaamheden. Een belangrijk deel van het werk is gericht op preventie: hoe voorkom je als activist dat je in een levensgevaarlijke situatie raakt zonder dat je je mond laat snoeren, dat is kort gezegd waar Defend Defenders ondersteunt. Safe but not silent!

Ook ondersteunt DD mensenrechtenactivisten materieel en immaterieel: zij werken vaak onder grote druk en moeten hier zowel mentaal als fysiek de tol voor betalen.

Veel spannender wordt het wanneer activisten toch echt in acuut gevaar verkeren. Dan heeft Defend Defenders de mogelijkheid om je bijvoorbeeld het land uit te smokkelen of je een safehouse aan te bieden. Let op hè, zij doen dit niet omdat zij dezelfde opvattingen delen als bijvoorbeeld de te beschermen activisten, nee, zij doen dit wanneer mensenrechten zoals geformuleerd in de Universele verklaring van de rechten van de Mens, geschonden dreigen te worden, ook al gaat het bij wijze van spreken om een verdachte van terroristische activiteiten.

Na de introductie van de werkzaamheden van DD kwamen een tweetal sprekers uit de LHBTIQ+-community aan het woord. Bigi was oprichter van een organisatie die zich vooral richt op de bescherming van leden van de LBTQ-groep. Groot taboe ligt bijvoorbeeld op lesbische vrouwen met hiv: hoe kom jij aan hiv? Je bent niet echt lesbisch..etc. DD heeft aan de organisatie ondersteuning geboden in de vorm van een mobiele truck waar deze vrouwen ondersteuning en medische hulp kunnen krijgen.

Laetititia was vertegenwoordig(st)er van een LHBTIQ+-organisatie hier in Kampala. De organisatie wordt verdacht van het zogenaamd rekruteren van homoseksuelen. Dit zou in strijd zijn met de recente wet waarin op het rekruteren van homoseksualiteit de doodstraf staat. Laetitia geeft aan dat er geen sprake is van rekruteren of promoten maar van identificeren. Zij komen bijvoorbeeld in bepaalde clubs die vanaf twee uur ‘s nachts bevolkt worden door homoseksuelen en/of mensen uit de queer-community die daar anderen ontmoeten. Door hier te zijn kunnen zij hun doelgroep bereiken en de nodige ondersteuning geven .

Toch zijn de leden van de organisatie waaronder Laetitia recentelijk opgepakt en 4 dagen vastgezet. Gelukkig kon net voor de arrestatie DD worden ingeschakeld en kon veel erger worden voorkomen: er verdwijnen wel vaker zomaar mensen.

Indrukwekkende verhalen voor ons en tegelijkertijd verhelderend waar het gaat om het begrijpen van de ophef rondom de recente LHBTIQ+-wetgeving. Interessant is bijvoorbeeld dat na invoering van de wet er gewoon een Pride is georganiseerd aan het Victoriameer. Je mag echt gewoon uitkomen voor je geaardheid, je hoeft daar volstrekt niet stiekem over te doen. Het wordt voor de wet link als je naar promotie van homoseksualiteit neigt. Maar wat is dat promotie? Tot nu toe is er nog niemand voor veroordeeld dus is er ook nog geen enkele jurisprudentie op gebouwd. Wat goed is om je te realiseren in de Godvruchtige land is dat hier een belangrijke link ligt met de oproep van conservatieve kardinalen en Evangelicals om jonge kinderen te beschermen tegen blootstelling aan iedere vorm van homoseksualiteit. Wat is er electoraal verstandiger dan je achter dit standpunt te verzamelen en een verbod op promotie van homoseksualiteit in de wet vast te leggen.

Wow, ILO en Defend Defenders op één dag, een tikkie too much maar heeeel belangwekkend en interessant.